سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
281
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
عزل قاضى فلذا خود قاضى نيز گفت كه تنها رعايت سجع در اين عبارت مرا عزل نمود . شرح فارسى : توضيح قوله : مصنوعة : يعنى در آن رعايت صناعات لفظى شده باشد . قوله : كيف ما كانت : يعنى رعايت صناعات لفظى در لفظ شده و عبارت مزيّن باشد و بدنبالش معناى كلام هرچه باشد به آن ملتزم گرديم اگرچه معناى حاصل شده اصلا مورد قصد نبوده باشد . قوله : فيصير كغمد الخ : ضمير در [ يصير ] به كلام راجع است . قوله : بل الوجه : يعنى وجه وجيه و طريق شايسته . قوله : تظهر البلاغة و البراعة : كلمه [ براعت ] عطف تفسير است براى [ بلاغه ] . قوله : و حين رتب الحريرى : يعنى زمانيكه حريرى معيّن شده و منصوب گرديد . قوله : فى ديوان الانشاء : [ كلمه ] فى ديوان [ متعلّق ] است به [ رتب ] و مراد از [ ديوان الانشاء ] پست و مقامى است كه صاحب آن موظّف است قضايا و وقايع خارجى را كما هو فى الواقع انشاء كرده و برشته تحرير درآورد . قوله : رجل مقاماتى : يعنى او انشاءاتى نظير انشاءات واقع در كتاب مقامات را مىتواند مرقوم سازد .